Ziekteverzuim vs. ergonomie
2x nadenken over ergonomie? Deze cijfers tonen waarom uitstellen geen optie meer is
Ergonomie wordt nog te vaak bekeken als een investering die kan wachten. Nochtans tonen recente Belgische cijfers dat het probleem al lang geen detail meer is, maar een structurele kost voor organisaties. Ziekteverzuim blijft hoog en wordt in toenemende mate gedragen door langdurige afwezigheden, precies daar waar fysieke klachten zoals rug- en nekproblemen een grote rol spelen.
In België ging in 2024 al 8,57% van de werknemers op een gemiddelde werkdag niet aan het werk door ziekte volgens Securex.
https://press.securex.be/vorig-jaar-was-1-werknemer-op-12-ziek-op-gemiddelde-werkdag
In 2025 blijft dat niveau hoog, met meer dan 10% van de werkdagen die verloren gaan door ziekte volgens SD Worx.
https://www.sdworx.be/nl-be/nieuws-inspiratie/afwezigheden/verzuimcijfers-2025
Ondanks lichte verbeteringen in kort verzuim blijft vooral het langdurig verzuim hardnekkig aanwezig, met meer dan 3,3% van de werknemers die langer dan een jaar afwezig zijn volgens Securex.
Voor werkgevers vertaalt zich dat onmiddellijk naar kosten. Volgens SD Worx kost ziekteverzuim vandaag meer dan €1.600 per werknemer per jaar, enkel aan directe loonkosten. In realiteit ligt de totale impact veel hoger, aangezien vervanging, productiviteitsverlies en werkdruk voor collega’s hierin niet zijn meegerekend.
Wat deze cijfers extra relevant maakt, is de onderliggende oorzaak van dat verzuim. In België behoren musculoskeletale aandoeningen, waaronder rug-, nek- en schouderklachten, tot de meest voorkomende werkgerelateerde gezondheidsproblemen. Maar liefst 80% van de werknemers geeft aan ooit dergelijke klachten te hebben ervaren, en 52% rapporteert specifiek rugpijn volgens FOD Werkgelegenheid.
Die klachten zijn niet alleen frequent, ze zijn ook bepalend voor langdurige uitval. Uit cijfers van de Onafhankelijke Ziekenfondsen blijkt dat musculoskeletale aandoeningen samen met psychosociale klachten goed zijn voor bijna 55% van alle nieuwe arbeidsongeschiktheidsgevallen in 2024. Bij langdurige afwezigheid loopt dat aandeel zelfs op tot bijna 70% van de gevallen.
Ook op bedrijfsniveau wordt die impact bevestigd. Volgens Liantis heeft 31,9% van alle langdurig zieken in België een aandoening aan het bewegingsstelsel, zoals rugproblemen.
https://blog.liantis.be/nl/welzijn/slechte-ergonomie-blijft-een-van-de-grootste-oorzaken-voor-langdurige-afwezigheid
De economische impact daarvan is aanzienlijk. Musculoskeletale aandoeningen kosten de Belgische samenleving jaarlijks ongeveer €5 miljard, waarbij lage rugpijn de grootste kostenpost vormt volgens Liantis.
De link met ergonomie is daarbij duidelijk. Veel van deze klachten ontstaan of verergeren door werkomstandigheden zoals langdurig zitten, repetitieve bewegingen of slecht ingerichte werkplekken. Zonder aanpassingen evolueren deze klachten vaak van tijdelijke hinder naar chronische pijn of langdurige uitval.
En precies daar wordt de vergelijking interessant.
Een kwalitatieve bureaustoel die voldoet aan de EN 1335 norm en eventueel de NPR-richtlijn kost gemiddeld tussen €600 en €800. Dat lijkt op het eerste gezicht een investering. Maar wanneer je die kost spreidt over een realistische gebruiksduur, verandert het perspectief volledig.
Bij een afschrijving over 5 jaar komt dat neer op:
- €120 tot €160 per jaar
- €10 tot €13 per maand
- minder dan €0,50 per werkdag
Veel van deze stoelen hebben bovendien tot 10 jaar garantie, waardoor de effectieve kost per jaar in de praktijk nog lager ligt.
Zet dat tegenover de kost van ziekteverzuim:
- meer dan €1.600 per werknemer per jaar aan directe kosten
- een veelvoud daarvan wanneer indirecte kosten worden meegerekend
Dan wordt het verschil scherp zichtbaar.
De investering in een ergonomische stoel vertegenwoordigt minder dan 10% van de jaarlijkse kost van ziekteverzuim per werknemer. En dat terwijl ergonomie net inspeelt op één van de grootste oorzaken van langdurige uitval: rug- en spierklachten.
De vraag is dus niet of een ergonomische stoel duur is. De vraag is waarom bedrijven bereid zijn om jaarlijks duizenden euro’s te betalen voor de gevolgen van slechte ergonomie, maar twijfelen over een eenmalige investering die net die problemen helpt voorkomen. Wanneer je de cijfers naast elkaar legt, wordt het onderscheid tussen kost en investering helder.
Ziekteverzuim is een terugkerende kost zonder rendement. Ergonomie is een investering die zich elk jaar opnieuw terugbetaalt.
En precies daarom is twee keer nadenken over ergonomie vandaag eigenlijk één keer te veel.
