Kantoorinrichting en humanisme bij MEMO Koncept
Wat heeft kantoorinrichting met humanisme te maken?
Wanneer we over kantoorinrichting praten, gaat het al snel over bureaus, stoelen, kleuren en materialen. Toch begint voor ons het belangrijkste gesprek bij de mensen die er werken. Wat hebben zij nodig om hun werk goed te doen? Hoe kunnen ze samenwerken en tegelijk voldoende rust vinden? En hoe maken we keuzes die zorgvuldig omgaan met mensen, middelen en onze leefomgeving?
Die vragen verbinden het verhaal van MEMO Koncept met humanisme. Humanisme hecht waarde aan menselijke waardigheid, kritisch denken en verantwoordelijkheid voor elkaar en de wereld waarin we leven. Wij herkennen daarin een manier van kijken die ook richting kan geven aan de inrichting van een werkplek. [1]
De mens centraal zetten vraagt om concrete keuzes
Respect voor mensen krijgt op de werkvloer betekenis in dagelijkse ervaringen. Kunnen medewerkers hun talenten gebruiken? Wordt er naar hen geluisterd? Krijgen ze de omstandigheden en hulpmiddelen om hun werk goed te doen?
De fysieke werkplek vormt daar een onderdeel van. Wie geconcentreerd moet werken, heeft behoefte aan een omgeving waarin dat mogelijk is. Wie vertrouwelijke informatie bespreekt, moet kunnen rekenen op privacy. En wie dagelijks achter een scherm zit, heeft baat bij een goed ingestelde werkpost en voldoende mogelijkheden om van houding te veranderen.
Daarbij bestaat er geen gemiddelde medewerker. Mensen verschillen, en ook hun behoeften veranderen gedurende de dag. Een humanistische kijk nodigt ons uit om die eigenheid ernstig te nemen. Dat begint bij vragen stellen en begrijpen hoe het werk werkelijk verloopt.
MEMO als vier perspectieven die bij elkaar horen
De naam MEMO staat voor Milieu, Economie, Mens en Organisatie. Die vier perspectieven helpen ons om keuzes voor de werkplek in samenhang te bekijken.
Milieu gaat over de verantwoordelijkheid die we dragen voor onze leefomgeving. Bij kantoorinrichting betekent dat onder meer onderzoeken wat behouden kan blijven, welke meubels een tweede leven kunnen krijgen en hoe materialen herstelbaar en langdurig bruikbaar blijven. Zorg voor mensen omvat voor ons ook aandacht voor de wereld waarin huidige en toekomstige generaties leven.
Economie gaat over zorgvuldig omgaan met beschikbare middelen. Een organisatie heeft een budget en moet keuzes kunnen verantwoorden. We kijken daarom naar wat een investering bijdraagt, hoe lang een oplossing bruikbaar blijft en welke kosten ermee samenhangen. Soms is gericht verbeteren verstandiger dan alles vervangen.
Mens gaat over comfort, welzijn, eigenheid en de mogelijkheid om goed te werken. Ergonomie en akoestiek horen daarbij, net als privacy, toegankelijkheid en keuze tussen verschillende werkplekken. Luisteren naar medewerkers helpt om te begrijpen waar de werkplek hen ondersteunt en waar ze dagelijks hinder ervaren.
Organisatie gaat over de manier waarop mensen samen hun werk doen. Welke activiteiten vinden plaats? Hoe verlopen overleg en klantencontact? Welke afspraken gelden bij hybride werken? Een inrichting moet aansluiten op die werking en op de doelen van de organisatie.
Een keuze wordt sterker wanneer we deze vier perspectieven samen bekijken. Bestaande bureaus behouden en investeren in betere akoestiek kan bijvoorbeeld zorgvuldig omgaan met materialen en budget, terwijl het medewerkers helpt om hun werk te doen. Wat passend is, hangt telkens af van de situatie.
Van humanisme naar ESG en duurzaamheidsrapportering
Die aandacht voor mensen en hun leefomgeving sluit ook aan bij ESG: Environmental, Social en Governance. Hoe gaan we om met materialen en grondstoffen? Welke aandacht geven we aan welzijn, toegankelijkheid en de behoeften van medewerkers? En hoe nemen we onderbouwde beslissingen, betrekken we mensen en volgen we resultaten op? Het zijn vragen die zowel bij duurzaam ondernemen als bij een doordachte werkplek horen.
Bij MEMO Koncept brengen we expertise in HR, circulaire economie en duurzaamheidskaders zoals EcoVadis en CSRD samen met onze kennis van kantoorinrichting. Daardoor kunnen we keuzes voor de werkplek verbinden met de bredere duurzaamheidsdoelen van een organisatie. Denk aan het documenteren van hergebruik, het onderzoeken van ergonomische en akoestische behoeften of het opvolgen van verbeteringen.
CSRD is de Europese richtlijn voor duurzaamheidsrapportering. Organisaties die eronder vallen, rapporteren volgens de European Sustainability Reporting Standards (ESRS) over relevante duurzaamheidsthema’s. Gegevens over de werkplek kunnen daaraan bijdragen, afhankelijk van de materiële thema’s en de toepasselijke rapportagevereisten. [7] Zo krijgt de zorg voor mens en omgeving ook een concrete plaats in beleid, keuzes en opvolging.
Kritisch denken hoort ook bij mensgericht ontwerpen
Een humanistische benadering vraagt om nieuwsgierigheid en de bereidheid om aannames te onderzoeken. Een aantrekkelijk idee verdient een toets aan de praktijk.
Dat blijkt bijvoorbeeld uit de internationale studie van Ethan Bernstein en Stephen Turban uit 2018. Zij onderzochten bij twee bedrijven wat er gebeurde nadat medewerkers naar een meer open kantooromgeving verhuisden. In beide gevallen daalde de gemeten rechtstreekse interactie met ongeveer 70%, terwijl elektronische communicatie toenam. Die uitkomst geldt voor de onderzochte situaties en is geen algemene uitspraak over elk open kantoor. Ze laat wel zien dat ruimtelijke openheid niet vanzelf meer samenwerking oplevert. [2]
Voor MEMO betekent dit dat we blijven vragen wat een ontwerp moet mogelijk maken. Waar hebben mensen contact nodig? Waar is rust belangrijk? En hoe weten we na ingebruikname of de oplossing ook werkt zoals bedoeld?
Ook in België krijgt aandacht voor mensen concrete betekenis
Belgische bronnen helpen om deze vragen dicht bij de praktijk te brengen. Onderzoek van UGent bij 1.859 werknemers vond verbanden tussen werkeisen, hulpbronnen zoals autonomie en collegiale relaties, en het algemene welbevinden. De onderzoekers benadrukken dat organisaties ook hun werkorganisatie en werkomstandigheden kunnen verbeteren. [3]
Attentia maakt de fysieke kant zichtbaar. In een analyse bij 6.367 beeldschermwerkers had 52% nooit een opleiding gevolgd over het correct instellen van de werkpost. Materiaal ter beschikking stellen vraagt dus ook aandacht voor gebruik en begeleiding. [4]
Securex belicht een andere voorwaarde: mensen moeten hun ervaringen durven delen. In een representatieve Belgische bevraging voelde 30% van de werknemers zich niet psychologisch veilig op het werk. Dat betreft cultuur en leiderschap, en onderstreept voor ons het belang van eerlijke gesprekken wanneer we behoeften voor een werkplek onderzoeken. [5]
Belfa legt vervolgens de verbinding met facility management. De Belgische facilityvereniging benoemt onder meer ergonomie, akoestiek, licht, ventilatie en verbinding als onderdelen van een omgeving die welzijn ondersteunt. Zo wordt de werkplek een gezamenlijk aandachtspunt voor bedrijfsleiding, HR, preventie en facility. [6]
Deze bronnen onderzoeken verschillende aspecten van werk. Samen helpen ze ons om gerichter te kijken en betere vragen te stellen.
Humanisme wordt zichtbaar in hoe we handelen
Voor ons ligt de verbinding tussen MEMO en humanisme in de aandacht waarmee we keuzes maken. We luisteren naar mensen, respecteren hun verschillen, onderzoeken onze aannames en nemen verantwoordelijkheid voor de gevolgen van een inrichting.
Een kantoor kan niet alle uitdagingen van een organisatie oplossen. Het kan wel een omgeving bieden die haar waarden ondersteunt en waarin mensen hun werk goed kunnen doen. Met Milieu, Economie, Mens en Organisatie houden we daarbij het grotere geheel in beeld.
De mens centraal zetten krijgt betekenis wanneer mensen dat ook in hun dagelijkse werk kunnen ervaren.
Bronnen
-
[1] Humanists International — What is humanism
-
[2] Bernstein en Turban (2018) — The impact of the open workspace on human collaboration
-
[3] UGent@Work (20 maart 2024) — De werkomgeving een gelukmaker of kraker
-
[4] Attentia (12 december 2025) — Fysieke klachten bij kantoorwerknemers
-
[5] Securex (5 december 2025) — Psychologische veiligheid op de werkvloer
-
[6] Belfa (december 2025) — Van faciliteit naar vitaliteit
-
[7] Europese Commissie — Corporate sustainability reporting